PROBLEM KORELACJI SKUTECZNEJ DEZYNFEKCJI I PLONOWANIA PIECZAREK

Szanowni Państwo, producenci pieczarek, kompostu, okrywy, producenci chemii dla pieczarkarstwa, eksperci.

Źródłem sukcesu lub problemów w plonowaniu pieczarek są czynniki wewnętrzne pieczarkarni, w tym: metody uprawy, stan techniczny i wyposażenie obiektu. Do czynników zewnętrznych należą lokalizacja/sąsiedztwo obiektu, upalna bądź mokra pora roku czy też okresowe epidemie suchej lub zielonej pleśni. Obiektywnie mogą występować również zakażenia wtórne wprowadzane z zewnątrz z podłożem, okrywą czy z powietrza lub przez muchówki.

Stosowane są różne metody i środki zapobiegawcze lub zwalczające skutki w celu ograniczenia negatywnego wpływu strat chorobowych uprawy w postaci mniej lub bardziej intensywnych reżimów higienicznych.
Problematyczna jest jednak korelacja skuteczności stosowanych zabiegów higienicznych i uzyskiwanej odpowiedzi w postaci eliminacji chorób i oczekiwanego wysokiego plonowania.

Uderzyła mnie, w dwustronnej rozmowie, wypowiedź jednego z wieloletnich praktyków i niekwestionowanego dla mnie autorytetu w branży pieczarkarskiej w Polsce. Mniej więcej sprowadza się ona do refleksji z obserwacji doświadczeń wielu obiektów pieczarkarskich, w tym własnych, które stosując wszelkie metody dezynfekcji osiągają bardzo dobre wyniki oraz takich, które stosując analogiczne środki i metody, borykają się z problemami chorób i zaniżonych efektów uprawy. Jednocześnie (ciąg dalszy ww. refleksji) wiele obiektów pieczarkarskich stosując najprostsze zabiegi higieniczne, bez parowania lub zaawansowanych dezynfektantów czy środków ochrony roślin, osiąga również bardzo dobre wyniki jak też istnieją inne, które przy podobnie niskich standardach higienicznych borykają się z problemami chorób i w efekcie niskim plonowaniem.

Producenci/dostawcy chemii dla pieczarkarstwa prześcigają się w deklaracjach wysokiej skuteczności biobójczej oferowanych preparatów dezynfekcyjnych lub środków ochrony roślin. Dość łatwo jest wykazać skuteczność działania omawianych pestycydów (środków dezynfekcyjnych i środków ochrony roślin) w laboratorium oraz nawet w obiektach rzeczywistych podczas uprawy.

Wracając jednak do refleksji cytowanego powyżej praktyka, często skuteczna dezynfekcja nie przekłada się bezpośrednio na pozytywną odpowiedź w postaci wzrostu plonowania lub choćby redukcji problemów zakażeń zieloną pleśnią, suchą zgnilizną itp.

Produkcja pieczarek jednak rozwija się w Polsce i na świecie bardzo dynamicznie, osiągając coraz lepsze efekty ilościowe i jakościowe. Towarzyszy temu stałe podwyższanie reżimów technologicznych i higienicznych oraz podnoszenie standardu technicznego i materiałów konstrukcyjnych oraz wyposażenia nowych obiektów. Czy można powiedzieć, że ta niewątpliwa korelacja jest przypadkowa?

Raczej nie jest przypadkowa. Im większa monokultura w wielkich obiektach tym większe jest ryzyko strat w plonowaniu. Plonowanie w uprawie pieczarek to funkcja wielu zmiennych, często o trudnym do oszacowania wpływie na rezultat. W prezentowanych na tej stronie w innym miejscu WYNIKACH BADAŃ wykazano na przykład, jak skuteczna dezynfekcja materiału podłoża sprzyja rozwojowi inokulowanej wtórnie zielonej pleśni (Raport nr 13). Związane jest to z zakłóceniem mikoryzy mikroflory symbiotycznej oraz osłabieniem grzybni pieczarki. Sprzyja to dominacji środowiska przez bardziej odporną zieloną pleśń. Dlatego aspekt ten należy wziąć pod uwagę przy planowaniu optymalnego działania i uwzględniać postęp wiedzy w tym zakresie.

Chciałoby się skupić nakłady na usunięcie lub ograniczanie czynników negatywnych stanowiących 80% zagrożenia upraw, pomijając wysiłki na zwalczanie czynników stanowiących 20% tych problemów. Tylko jak odróżnić pierwsze od tych drugich, szczególnie, że żaden z czynników nie oddziałuje pojedynczo?

Zaryzykowałbym więc stwierdzenie, że każdy obiekt pieczarkarski, który chce przetrwać zachowując konkurencyjność i rentowność produkcji będzie musiał podnosić poziom higieniczny, korzystając z postępu wiedzy w tym zakresie. Pozorna niespójność wnioskowania może wskazywać jedynie potrzebę dalszego rozszerzania niedoskonałej wiedzy.

Zapraszam do dyskusji na łamach niniejszej strony internetowej. Opinie i materiały można przesyłać na adres : mexeo@mexeo.pl, z dopiskiem „Komentarz do strony www.dezynfekcja-pieczarka.pl”.

Dr hab. inż. Wiesław Hreczuch, właściciel MEXEO.